Wat is de meest vergelijkbare dienstbetrekking?

De meest vergelijkbare dienstbetrekking is de functie die het meest lijkt op de werkzaamheden die de DGA feitelijk verricht voor zijn BV — maar dan bekleed door iemand die géén aanmerkelijk belang heeft in de onderneming. Dit is één van de drie toetsen voor de gebruikelijkloonregeling (art. 12a Wet LB 1964).

Kernbegrip: De vergelijking moet plaatsvinden met een functie bij een werkgever die geen aanmerkelijk-belang-relatie heeft met de werknemer. Het gaat dus niet om wat andere DGA's zichzelf uitbetalen, maar om wat een vergelijkbare werknemer in loondienst zou verdienen.

De drie toetsen: context en rangorde

#ToetsBedrag / methode
1Loon meest vergelijkbare dienstbetrekkingMarktloon voor de functie, zonder AB-relatie
2Loon meestverdienende werknemer in de BVHoogste loon binnen de BV of verbonden lichamen
3Normbedrag 2026€58.000 (wettelijk minimum)

Hoe bepaal je het vergelijkbaar loon?

  1. Breng de feitelijke werkzaamheden in kaart: Maak een gedetailleerde functiebeschrijving: dagelijkse taken, verantwoordelijkheden, uren per week, beslissingsbevoegdheid, teamomvang.
  2. Bepaal de relevante branche en bedrijfsomvang: Zoek een functie in dezelfde of sterk vergelijkbare branche (SBI-code) bij een bedrijf van vergelijkbare omvang.
  3. Zoek objectieve salarisdata: Gebruik minimaal één objectieve bron (CBS, CAO). Gebruik bij voorkeur meerdere bronnen.
  4. Documenteer en bewaar alles: Leg de vergelijking vast in een memo met bronnen, peildatum, gevonden bandbreedtes en conclusie. Bewaar bij de AvA-notulen.

Geschikte bronnen

CBS StatLine — dataset 85517NED

De meest gezaghebbende bron voor salarisdata per beroep in Nederland. Gebaseerd op de Enquête Werkgelegenheid en Lonen. Openbaar via opendata.cbs.nl. Indexeer de data met de CAO-loonstijging (2024–2026: circa +4,5%).

Branche-CAO's

CAO-tabellen zijn bijzonder krachtig als onderbouwing, omdat ze rechtstreeks bindende arbeidsmarktafspraken weerspiegelen. Voorbeelden: CAO Bouw, CAO Horeca, CAO Transport, CAO ICT.

Vacaturesites en commerciële surveys

LinkedIn Salary, Intermediair Salariswijzer en Loonwijzer.nl zijn aanvullend bewijsmateriaal. Maak een screenshot met datum en URL.

Gouden regel: Gebruik CBS + één aanvullende bron. Leg beide vast met peildatum, SBI-code en berekening. Twee consistente bronnen zijn aanzienlijk sterker dan één.

Recente jurisprudentie

📋 Rechtbank Den Haag · ECLI:NL:RBDHA:2025:27512

Situatie: DGA van een klein horecabedrijf stelde gebruikelijk loon vast op €32.000 en beriep zich op lage horeca-lonen.

Uitspraak: De rechtbank oordeelde dat de DGA onvoldoende had onderbouwd dat zijn specifieke functie (leidinggevende met 3 FTE) vergelijkbaar was met de gebruikte data (algemeen horecapersoneel). Naheffing bleef grotendeels in stand.

Les: Sectorale data is niet genoeg. U moet de specifieke functie met managementverantwoordelijkheid vergelijken.

📋 Hoge Raad · HR 17 september 2021, ECLI:NL:HR:2021:1257

Uitspraak: De bewijslast voor een lager gebruikelijk loon ligt bij de DGA. De Belastingdienst hoeft alleen aannemelijk te maken dat het loon te laag is; de DGA moet met concreet bewijs aantonen dat het lagere bedrag marktconform is.

Les: Wacht niet tot de Belastingdienst vragen stelt. Bouw proactief een dossier op bij aanvang van elk belastingjaar.

Veelgemaakte fouten

Dossiervorming

  1. Functiebeschrijving DGA: Beschrijf feitelijke werkzaamheden, verantwoordelijkheden, werktijden en teamomvang. Bewaar in de AvA-notulen.
  2. Salarisdata met bronvermelding: Minimaal één objectieve bron (CBS, CAO) met peildatum, SBI-code, functiecategorie, regio en bedrijfsomvang.
  3. Berekening vergelijkbaar loon: Van basisdata naar gecorrigeerd marktloon. Leg de correctiefactoren uit.
  4. Conclusie en vastgesteld gebruikelijk loon: Een memo met uw conclusie, ondertekend door de DGA en beoordeeld door de accountant.
  5. AvA-notulen salarisvaststelling: Formeel vereist bij controle.
  6. Jaarlijkse actualisatie: Herhaal dit proces elk jaar.

⚖️ Vergelijkbaar Loon Zoeker

Zoek het marktconforme loon voor uw functie en exporteer het als dossierdocument.

Open de Zoeker →

Veelgestelde vragen

Wat is de meest vergelijkbare dienstbetrekking precies?+
De functie die het meest overeenkomt met de werkzaamheden van de DGA, maar dan bekleed door iemand zonder aanmerkelijk-belang-relatie met de werkgever. De vergelijking gaat over functie-inhoud, verantwoordelijkheden, branche, bedrijfsomvang en werktijden.
Welke bronnen zijn geschikt?+
De sterkste bronnen zijn CBS StatLine (dataset 85517NED), branche-CAO's en professionele salarissurveys. Aanvullend kunt u vacaturesites en de DGAwijzer Vergelijkbaar Loon Zoeker gebruiken. Vermeld altijd peildatum, SBI-code en parameters.
Hoe actueel moeten de gegevens zijn?+
Zo recent mogelijk, bij voorkeur van het belastingjaar zelf of met een indexatieslag. Gegevens van meer dan twee jaar geleden zijn riskant, zeker na de forse loonstijgingen van 2022–2026.
Moet ik elk jaar opnieuw een onderbouwing opstellen?+
Ja, in principe wel. Marktlonen veranderen jaarlijks. Actualiseer uw dossier minimaal eens per twee jaar, bij significante marktveranderingen jaarlijks.